Anadolu Lisesini Kazanamayan `Sınıf Atlayamıyor`

Anadolu Lisesini Kazanamayan `Sınıf Atlayamıyor`

Zaman, Burak Kılıç
Sabancı Üniversitesi Eğitim Reformu Girişimi`nin (ERG) hazırladığı `Eğitimde Eşitlik Raporu”, öğrenciler arasındaki eğitim ve sosyo-ekonomik farkı gözler önüne seriyor. 

Anadolu liseleri gibi elit bir liseyi kazanamayan öğrencilerin önüne büyük engellerin çıktığını belirten ERG Direktörü Prof. Dr. Üstün Ergüder, genel veya meslek liselerine giden öğrenciler genellikle `sınıf atlama` şansı yakalayamıyor. Ergüder, `Okullara sosyoekonomik ve kültürel durumuna göre ayrıştırılan ve dolayısıyla yükseköğrenimi de buna göre şekillenen genç, zamanla kendini toplumun dışında hissedecektir.` yorumunda bulunuyor. Ergüder, `Eğitimde eşitliğin sağlanması için okulöncesi eğitimin az olduğu yoksul bölgelerde yaygınlaştırılması gerekiyor.` vurgusunda bulunuyor. Rapora göre Türkiye`de en zengin öğrenci için yapılan eğitim harcaması, en fakir öğrenci için yapılandan 21 kat daha fazla. Ebeveynlerden babanın eğitim durumu yükselirse kızların okuma oranı artıyor. Annenin eğitimi düşükse bu oran düşüyor. Rapora göre eşitsizliğin çözümü için birinci öncelik okulöncesi eğitimin yoksul kesimlere ulaştırılması. Çünkü bir yıl okulöncesi eğitim alan çocuk, 15 yaşına geldiğinde okulöncesi eğitim almamış bir akranından akademik gelişim bakımından 2 yıl ileride bulunuyor.

Milli Eğitim Bakanlığı`nın verilerine göre Türkiye`de 1997-98 öğretim yılında ilköğretimde okullaşma oranı yüzde 84,7 iken 2007-08 döneminde bu rakam yüzde 95,7`ye yükseldi. Ancak hâlâ ilköğretim çağındaki 442 bin 625 çocuk, eğitim sistemine kayıtlı bulunmuyor. Sabancı Üniversitesi ERG tarafından hazırlanan `Eğitimde eşitlik` raporuna göre kız çocuklarının eğitiminde ebeveynlerinin eğitimsiz olması engel olarak göze çarpıyor. Baba yahut annesinin eğitim düzeyi bir yıl daha fazla olan kız çocuklarının eğitime katılım ihtimali yüzde 3 artıyor. Ebeveynin eğitim durumu erkek çocukları için belirleyici bir faktör değil. Annenin tek ebeveyn olduğu ailelerde kız çocuklarının eğitime katılma oranı ise yüzde 38 daha düşük. Güneydoğu`da yaşayan kızların İstanbul`daki kızlara göre okuma oranı yüzde 50 daha aşağıda.

`Eğitimde eşitlik` raporundan ilginç sonuçlar:

15-19 yaşlarındaki 6,4 milyon gencin 940 bininin (yüzde 15) ilköğretim diploması yok.

15-19 yaşında ilköğretim diploması olmayan her 10 gençten 7`si kız.

15 yaşında eğitime devam eden gençlerden okuma testinde yüzde 32`si,

fende yüzde 46`sı, matematikte ise yüzde 52`si temel yeterlilik düzeyinde değil.

Babası en az lise mezunu olan çocukların genel puanları 6-13 daha yüksek.

Babası çalışan çocuklar 10-14 puan daha fazla puan almaktadır.

Anadolu lisesinde okuyan bir genç, genel lisede okuyandan 66-79 puan fazla alıyor.