Türkiye’de öğretmen politikası alanındaki belirli sorunlara, bilimsel çalışmalar ile paydaş görüşlerine dayanan, uygulanabilir öneriler getirmek amacıyla hazırlanan Türkiye’de Öğretmen Planlaması ve Öğretmenin Mesleki Güçlenmesi başlıklı politika notunu yayımlıyoruz.

Öğretmen Planlaması

Öğretmen sayısı giderek artsa da öğretmen açığı kapanmıyor.

Öğretmen olmak isteyenlerin sayısı ihtiyacın üzerinde

Temmuz 2020’de Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları’nda değişiklik yapıldı. Böylece pedagojik formasyon sertifika programının yerini MEB ve YÖK işbirliğinde düzenlenen Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programı aldı.*

Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın hazırladığı Öğretmenlik Alanları, Atama  ve Ders Okutma Esasları Madde 4'te "Pedagojik Formasyon: Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programı" olarak tanımlandı.

Öğretmenlerin ortalama hizmet yılı ilden ile önemli ölçüde değişiyor.

2019 yılına ilişkin verilere göre Türkiye genelinde öğretmenlerin ortalama hizmet süresi 12,9 yıl. Bu süre,

İller arası dengesizlikte geçmiş yıllara göre az da olsa bir düzelme söz konusu.

İllere göre öğretmenlerin ortalama hizmet yılları

Ekim 2016’dan bu yana öğretmen ilk atamaları sözleşmeli olarak yapılıyor. 2019’da yapılan bir güncellemeyle sözleşmeli öğretmenler, ilk atandıkları kurumda 4 yıl (3 yıl sözleşmeli, 1 yıl da kadroya atandıktan sonra olmak üzere) kalmak zorundalar*.

Sözleşmeli öğretmenlerin atamaları 652 sayılı KHK'nın Ek 4. Maddesine göre düzenleniyor.

2015-2017 arasındaki verilere bakıldığında Türkiye’de görev yerinden ayrılan öğretmenlerin dörtte biri Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nden ayrılmış ve ayrılan öğretmenlerin çoğu Marmara, İç Anadolu ve Ege bölgelerine gitmiştir.*

İsteğe bağlı yer değiştirme talepleri sonucu gerçekleşen atamalar Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Deği̇şti̇rme Yönetmeli̇ği̇ ve Devlet Memurlarinin Yer Deği̇şti̇rme Sureti̇yle Atanmalarina İli̇şki̇n Yönetmeli̇k doğrultusunda boş öğretmen norm kadrosu ve hizmet puanı üstünlüğü göz önünde bulundurularak yılda bir kere yapılıyor.

2023 Eğitim Vizyonu’nda “Elverişsiz koşullarda görev yapan öğretmenlerimiz ve yöneticilerimiz için teşvik mekanizması” kurulması öngörülüyor.*

İsteğe bağlı yer değiştirme talepleri sonucu gerçekleşen atamalar Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Deği̇şti̇rme Yönetmeli̇ği̇ ve Devlet Memurlarinin Yer Deği̇şti̇rme Sureti̇yle Atanmalarina İli̇şki̇n Yönetmeli̇k doğrultusunda boş öğretmen norm kadrosu ve hizmet puanı üstünlüğü göz önünde bulundurularak yılda bir kere yapılıyor.

Öğretmenin İyi Olma Hali:

Öğretmenin iyi olma hali öğretmenin işinde kendini nasıl hissettiği ve nasıl görev yaptığı ile ilgilidir. Bilişsel, psikolojik, fiziksel ve sosyal öğelerden oluşur, bağlamdan etkilenir ve birçok yönden eğitim süreç ve çıktılarını etkiler.
(Kaynak: http://bit.ly/2rXIW5wEğitim İzleme Raporu 2019 | Öğretmenler)

Öğretmen Planlaması Alanına Yönelik Öneriler

Öğretmenin Güçlenmesi

Uluslararası Öğretme ve Öğrenme Araştırması (Teaching and Learning International Survey – TALIS) 2018 bulgularına göre, Türkiye’deki ortaokul öğretmenlerinin %93,6’sı, okul müdürlerinin ise %96,3’ü TALIS uygulamasından önceki 12 ayda en az bir mesleki gelişim etkinliğine katıldığını belirtiyor.

Mevcut durumda MEB tarafından yürütülen ve planlanan mesleki gelişime yönelik çalışmalar

2023 Eğitim Vizyonu’nda “Öğretmenlik Mesleği Uzmanlık Programı” aracılığıyla öğretmenlerin çeşitli uzmanlıklar temelinde kariyerlerini biçimlendireceği bir model öngörülüyor.

Öğretmenin mesleki güçlenmesinde kilit kavramlar

Öğretmenin özne olması
Öğretmenin özerkliği
Meslektaşlar asarı işbirliği dayanışma
Sizil toplumla işbirliği
Okul temelli mesleki gelişim
Yerel koşullara özgü ihtiyaçlar
Özne Olan Öğretmen

Öğretim pratiklerini iyileştirmek, kendi mesleki öğrenme deneyimini yönlendirmek, mesleki kimliğini oluşturmak, biçimlendirmek veya dönüştürmek, dayanışmaya dayanan işbirliği çevresinde kendisinin ve meslektaşlarının öğrenmesine katkıda bulunmak için bilerek ve isteyerek eyleme geçen öğretmen.(Kaynak: Eğitim İzleme Raporu 2019 | Öğretmenler)

Öğretmenin Güçlenmesi Alanına Yönelik Öneriler

Öğretmenle İlgili Çalışmalarımız

Eğitim İzleme Raporu 2021: Öğretmenler

ERG olarak 2008’den bu yana eğitim alanında yaşanan gelişmeleri izliyor, değerlendirmelerimizi Eğitim İzleme Raporları aracılığıyla paylaşıyoruz. Öğretmenler, Eğitim İzleme Raporu...

Devamı

Ön kaydınız başarılı bir şekilde yapılmıştır.

Formunuz gönderilirken bir hata oldu. Lütfen tekrar deneyiniz.