19 – 25 Nisan Herkes İçin Eğitim Haftası

19 – 25 Nisan Herkes İçin Eğitim Haftası

Herkes İçin Eğitim Haftası tüm dünyada eğitime ulaşamayan 100 milyon çocuğa odaklanmaktadır. Bu hafta boyunca eğitimin temel bir hak olduğu ve eksikliğinin çocukları yoksulluğa, açlığa, şiddete ve hastalıklara karşı savunmasız bıraktığı vurgulanarak toplumsal bilinçlendirme yapılması hedeflenmektedir.

Türkiye’de ilköğretim çağındaki 1,4 milyon çocuk okula gidemiyor.

Herkes İçin Eğitim Haftası tüm dünyada eğitime ulaşamayan 100 milyon çocuğa odaklanmaktadır. Bu hafta boyunca eğitimin temel bir hak olduğu ve eksikliğinin çocukları yoksulluğa, açlığa, şiddete ve hastalıklara karşı savunmasız bıraktığı vurgulanarak toplumsal bilinçlendirme yapılması hedeflenmektedir. UNESCO ve Eğitim İçin Küresel Kampanya (Global Campaign For Education) organizatörlüğünde bu yıl, 94 ülkede çocuklar çeşitli etkinliklerle ulusal ve yerel düzeylerde seçilmiş temsilcilerinden bütün çocukların okula gitmesi için daha fazla gayret göstermelerini isteyecekler.

84 yıl önce ulusal egemenlik yolunda atılan en önemli adım olan Büyük Millet Meclisi’nin kuruluşunu 1929’dan bu yana çocuklarla beraber kutlayan ülkemizde de bütün çocukların okula gitmesi için herkesin daha fazla gayret göstermesi gerekmektedir.

Dünyadaki tek çocuk bayramına ev sahipliği yapan Türkiye’de ilköğretim çağındaki 1,4 milyon çocuk okula gidememektedir. Bunların 874.000’ini kız çocukları oluşturmaktadır. 2003-04 öğretim yılında okula kayıtlı kız ve erkek çocukların sayılarına bakıldığında Cinsiyet Eşitliği Endeksi ilköğretimde 0,89 ortaöğretimde ise 0,69’dur. Halbuki, ülkemiz uluslararası platformda Herkes İçin Eğitim kapsamında 2005’e kadar ilk ve ortaöğretimde, 2015’e kadar tüm eğitimde toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamayı taahhüt etmiştir.

Herkes İçin Eğitim 2003/04 Küresel İzleme Raporu’na göre Türkiye 2015’e kadar ilk ve ortaöğretimde toplumsal cinsiyet eşitliğini gerçekleştirememe riski taşıyan 12 ülkeden biridir. Diğer 11 ülke arasında Burkina Faso, Fildişi Sahilleri, Etiyopya, Hindistan, Moğolistan ve komşumuz Irak gibi ülkeler var.

Herkes İçin Eğitim nedir?

Uluslararası Herkes İçin Eğitim (Education For All) hareketi, 1990’da UNESCO, UNICEF, UNDP ve Dünya Bankası tarafından Tayland’da düzenlenen Dünya Eğitim Forumu’nda başladı. Türkiye’nin de içinde olduğu 155 ülke ve 150 sivil toplum kuruluşu bir araya geldi ve altı hedefi gerçekleştirmek için söz verdi. Bu hedeflerin ikisi aynı yıl “Binyıl Kalkınma Hedefleri” kapsamında da Birleşmiş Milletler tarafından kabul edildi.

2000’de Dakar’da gerçekleşen Dünya Eğitim Forumu’nda ülkelerin 10 yılda sağladıkları gelişmeler değerlendirildi ve Herkes İçin Eğitim hedefleri yenilendi. Dakar hedefleri, evrensel ilköğretimin ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasını, okur-yazarlığın ve eğitim kalitesinin iyileştirilmesini, yaşam becerilerinin artırılmasını ve erken çocukluk gelişiminin yaygınlaştırılmasını ve bu hedeflerin 2015’e kadar gerçekleştirilmesini içeriyor.

Ancak, cinsiyet eşitliği tüm hedefler arasından en acil olanı olarak kabul ediliyor ve 2005 yılına kadar ilk ve ortaöğretimde, 2015’e kadar ise tüm eğitimde cinsiyet eşitliğinin sağlanması hedefleniyor.

Haydi Kızlar Okula kampanyası

Yaklaşık bir yıldır yürütülmekte olan Haydi Kızlar Okula kampanyası ilköğretimde toplumsal cinsiyet eşitliği hedefini gerçekleştirmek üzere atılmış bir adımdır.

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti – UNICEF işbirliğinde gerçekleştirilen “Kız Çocuklarının Okullulaştırılması” projesi 3.6.2003 tarihinde imzalanarak çalışmalara başlanmıştır. Kampanyanın amacı; Türkiye’de ilköğrenim çağındaki kız çocuklarından, okula hiç gitmemiş veya başlayıp yarım bırakmış olan kız çocuklarının tümünün okullulaşmasını sağlamaktır. Bu amaçla yapılan çalışmalar 2005 yılının sonuna kadar yürütülecektir.

Ağrı, Batman, Bitlis, Diyarbakır, Hakkari, Muş, Siirt, Şanlurfa, Şırnak ve Van illerinde başlatılan kampanyaya 2004 yılında 20 il, 2005 yılında 20 il daha eklenecektir. Kampanya kapsamına alınan iller; 2000 yılında yapılan nüfus sayımı sonucunda elde edilen istatistiki bilgiler doğrultusunda, 6-14 yaş okur – yazar oranları en düşük olan illerin tespit edilmesiyle seçilmiştir.

Türkiye, Herkes İçin Eğitim hedeflerini en kısa zamanda gerçekleştirmek zorundadır.

Bir yandan Avrupa Birliği’ne üyelik hayalimizi 2015’e dek gerçekleştirmek için çalışırken diğer yandan aynı tarihte dünya üzerinde eğitimde toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlayamamış 12 ülkeden biri olma riskini taşımak Türkiye için kabul edilemez bir durumdur.

Buna ek olarak, gelir dağılımının iyileştirilmesi ve yoksullukla mücadele, ekonomik ve sosyal açıdan Türkiye’nin gündeminde öncelikli bir yere sahiptir. Kızlara ve yoksul çocuklara odaklanarak ve önceliği temel eğitime vererek, herkesin kaliteli ilköğretimi tamamlamasını sağlamak bu mücadelenin kritik başarı faktörlerindendir ve mevcut durum göz önüne alındığında Haydi Kızlar Okula kampanyasından çok daha fazla gayret istemektedir.

Eğitim Reformu Girişimi, siyasi iradeyi, bürokrasiyi, özel sektörü, sivil toplum kuruluşlarını ve toplumun tüm kesimlerini ülkemizde bütün çocukların okula gidebilmesi için kaynaklarını seferber etmeye davet eder.

 

(Fotoğraf: unesco.org)